Từ tiếng trống Tiền Hải đến cây đa La Tiến: Mạch nguồn “thế trận lòng dân” trên quê hương Tống Trân
Từ tiếng trống đấu tranh của phong trào Tiền Hải năm 1930 đến cây đa, Đền La Tiến – nơi ghi dấu những năm tháng đau thương mà kiên cường của quê hương, một mạch nguồn lịch sử vẫn được trao truyền qua các thế hệ. Ở đó, sự hy sinh của những người đã ngã xuống, ký ức của những nhân chứng và sự chung tay gìn giữ di tích hôm nay cùng gặp nhau trong một giá trị bền vững: niềm tin của nhân dân, sức mạnh đại đoàn kết và “thế trận lòng dân” – nền tảng tạo nên sức mạnh của cách mạng trong mỗi chặng đường lịch sử.
Chứng tích một thời
Thôn La Tiến, xã Tống Trân hôm nay lặng lẽ bên dòng sông Luộc hiền hòa. Từ xa nhìn lại, cây đa cổ thụ sừng sững như một chứng nhân trầm mặc giữa trời. Thân cây to đến mức năm người ôm không xuể, những rễ phụ buông xuống tua tủa, bám chặt vào lòng đất mẹ; tán lá xòe rộng chừng 50 mét, cao gần 30 mét, xanh thẫm bốn mùa, che rợp cả một khoảng sân đền phía dưới.
Di tích lịch sử quốc gia Cây đa và Đền La Tiến – địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng trên quê hương Tống Trân.
Mỗi sớm mai, gió từ sông Luộc thổi lên mát rượi, tiếng chim ríu rít trong tán lá, nắng xuyên qua kẽ lá rọi xuống những vệt sáng lung linh trên mái đền cong cong rêu phong cổ kính. Cảnh vật thanh bình hôm nay khiến ít ai hình dung được rằng, dưới tán đa xanh mát ấy, hơn bảy mươi năm trước từng diễn ra những vụ sát hại, tra tấn đồng bào, cán bộ, chiến sĩ hết sức dã man trong những năm thực dân Pháp chiếm đóng.
Cuối năm 1949, sau trận càn Đi-a-bô-lô, thực dân Pháp mở rộng chiếm đóng gần hết tỉnh Hưng Yên. Chỉ trong mười ngày càn quét, địch đóng lại 30 vị trí, lập vệ sĩ phản động ở 24 nhà thờ trong tỉnh, rồi giao cho lực lượng tại chỗ tiến hành bình định - trong đó có bốt La Tiến, dựng ngay bên gốc đa cổ thụ để khống chế cả một vùng rộng lớn nối liền Bắc Thái Bình, Tây Hải Dương và Đông Bắc Hưng Yên.
Một cựu chiến binh từng trực tiếp cầm súng chiến đấu tại đây kể lại, những ngày đầu chiếm đóng, giặc đã khủng bố người dân La Tiến vô cùng tàn bạo, biến một miền quê yên ả thành vùng đất tang tóc.
Trong bốn năm chiếm đóng, từ năm 1950 đến năm 1954, tấm bia căm thù dựng bên gốc đa còn ghi lại những tội ác của kẻ thù. 1.145 cán bộ, chiến sĩ và đồng bào ta đã bị sát hại bằng những hình thức tra tấn dã man. Nhiều người bị bêu xác trên ngọn đa nhằm uy hiếp tinh thần nhân dân. Riêng xã Nguyên Hòa, nay thuộc xã Tống Trân, đã có tới 121 người con quê hương ngã xuống. Vũng Quạ trên dòng sông Luộc, ngay trước gốc đa, từng là nơi chôn vùi biết bao thân xác của những người con cảm tử.
Nhiều nữ du kích, giao liên khi sa vào tay giặc cũng bị tra tấn, sát hại. Những cái tên như Đinh Thị Nhẹn, Phạm Thị Tị, Đinh Thị Mùi ở chính thôn La Tiến đã trở thành một phần ký ức đau thương mà các thế hệ hôm nay không thể lãng quên.
Người nữ chỉ huy Đội nữ du kích Hoàng Ngân
Trong số những người đã ngã xuống nơi gốc đa năm xưa có nữ Anh hùng liệt sĩ Trần Thị Khang, tức Vũ Thị Kính, sinh năm 1929 tại xã Xuân Dục, huyện Mỹ Hào. Từ rất sớm, chị đã tham gia hoạt động cách mạng, trở thành Bí thư Phụ nữ cứu quốc huyện Phù Cừ, trực tiếp chỉ huy đội nữ du kích Hoàng Ngân - lực lượng nữ du kích nổi tiếng trong kháng chiến chống thực dân Pháp ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Thị Khang.
Tháng 6 năm 1950, khi mới 21 tuổi, chị bị địch bắt trong một lần hoạt động bí mật. Suốt 5 ngày bị giam cầm tại bốt La Tiến, chị phải chịu đựng những hình thức tra tấn hết sức dã man. Bị treo ngược lên cành đa, bị tra điện, bị rút móng tay, nhưng trước sau chị vẫn giữ vững khí tiết, không hé lộ về cơ sở cách mạng, đồng đội và nhân dân đã cưu mang mình.
Đến phút cuối cùng của cuộc đời, trước họng súng quân thù, người nữ du kích vẫn giữ trọn niềm tin và khí tiết của người chiến sĩ cách mạng. Năm 2000, Nhà nước truy tặng chị danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận sự hy sinh anh dũng của một người con đã hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.
Câu chuyện về chị Trần Thị Khang, cũng như những tấm gương đã ngã xuống nơi đây, hôm nay vẫn được cán bộ, hội viên Hội Cựu chiến binh xã Tống Trân kể lại cho các thế hệ học sinh mỗi dịp về nguồn. Đó không chỉ là một bài học lịch sử, mà còn là lời nhắc nhở về giá trị của độc lập, tự do; về sự hy sinh của các thế hệ cha anh và trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ hòa bình, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Cậu bé liên lạc giữa lòng địch
Không chỉ lưu giữ ký ức về những người đã ngã xuống, mảnh đất La Tiến còn có những nhân chứng sống của một thời máu lửa.
Tôi có dịp trò chuyện với cựu chiến binh Phạm Quang Minh, người con của chính thôn La Tiến, năm nay đã ngoài chín mươi tuổi nhưng vẫn còn minh mẫn. Năm 1953, ở tuổi 18, ông chính thức vào bộ đội, biên chế tại Đại đội 24 Phù Cừ - đơn vị bộ đội địa phương huyện.
Nhưng trước đó, từ khi mới 14, 15 tuổi, cậu bé Minh đã là một liên lạc viên nhỏ tuổi của Trung đoàn 42. Có thời gian ông phải len lỏi sống ngay trong lòng địch, đóng vai người thân của viên chỉ huy đồn để lặng lẽ nắm tình hình bốt La Tiến - nơi từng giam cầm, sát hại nhiều đồng bào, đồng đội của mình.

Cựu chiến binh Phạm Quang Minh kể chuyện truyền thống, lịch sử tại Đền La Tiến cho thanh thiếu niên.
“Bốt La Tiến hai lô cốt tôi nằm hết”, ông kể, giọng vẫn còn nguyên sự tự hào của người lính trẻ năm nào đã dũng cảm hoạt động ngay giữa nơi địch chiếm đóng.
Đêm 31/1/1954, khi bộ đội chủ lực Trung đoàn 42 cùng Tiểu đoàn 64 phối hợp với quân và dân địa phương mở cuộc cường tập tiêu diệt bốt La Tiến, chàng trai 18 tuổi Phạm Quang Minh cũng có mặt trong đội hình.
Ông nhớ lại, sau bữa cơm vội ở Duyệt Văn - Duyệt Lễ, cả đơn vị hành quân bộ suốt đêm qua cánh đồng Phù Cừ, đến Nhật Lệ thì gặp Tiểu đoàn 64. Đội hình tập kết xong vào khoảng 1 giờ sáng; đến 3 giờ sáng, lệnh nổ bộc phá được phát ra ngay trước gốc đa cổ thụ.
“Bốt cao, anh Nổ cho quân đánh bộc phá tan hết, tôi còn ra bờ sông bắt được mấy thằng”, ông kể lại, nhắc đến những giờ phút chiến đấu quyết liệt trong trận đánh năm xưa.
Từ một cậu bé liên lạc nhỏ tuổi lớn lên giữa vòng vây quân thù đến người lính góp sức giải phóng chính quê hương mình, câu chuyện của ông Phạm Quang Minh là một lát cắt sinh động về sức mạnh của nhân dân trong kháng chiến. Khi nhân dân có niềm tin, có ý chí và đồng lòng hướng về mục tiêu chung, sức mạnh ấy trở thành một nguồn lực to lớn của cách mạng.
Ngọn lửa được giữ gìn
Đêm 31/1/1954, sau nhiều tháng chuẩn bị, bộ đội chủ lực Trung đoàn 42 phối hợp cùng quân và dân Phù Cừ đã mở cuộc cường tập bất ngờ. Chỉ trong khoảng 20 phút, vị trí bốt La Tiến bị tiêu diệt, quê hương được giải phóng khỏi ách kìm kẹp của thực dân Pháp.
Chiến thắng ấy khép lại những năm tháng đau thương, đồng thời mở ra một trang sử mới cho mảnh đất từng thấm đẫm máu và nước mắt này.
Bên cạnh câu chuyện của ông Phạm Quang Minh, với riêng gia đình tôi, ký ức về những năm tháng ấy không chỉ nằm trên trang sử sách, mà còn in hằn trong cuộc đời một người thân.
Chú Nguyễn Văn Cừ - chồng cô ruột tôi, năm nay đã 94 tuổi - từng là chàng trai trẻ tham gia hoạt động du kích tại quê nhà. Trong một lần bị nghi ngờ, chú bị địch bắt tại Đình Cao, giải về tạm giam ở bốt Cao Xá, rồi chuyển tiếp về chính bốt La Tiến - nơi gốc đa cổ thụ hôm nay vẫn còn đứng đó.
Chỉ trong thời gian ngắn bị giam cầm, chú đã tận mắt chứng kiến cảnh đồng bào vô tội, đồng đội của mình bị tra tấn, sát hại ngay dưới gốc đa. Nỗi đau và sự căm phẫn trước tội ác của kẻ thù đã hun đúc trong chàng trai trẻ một ý chí sắt đá. Sau khi tìm cách trốn thoát, chú quyết tâm xin gia nhập quân đội, cầm súng chiến đấu bảo vệ quê hương, rồi trở thành chiến sĩ Tiểu đoàn 664, Trung đoàn 42 - chính đơn vị chủ lực đã cường tập, tiêu diệt bốt La Tiến đêm 31/1/1954.
Nay tuổi đã cao, sức đã yếu nhưng chú vẫn còn minh mẫn, vẫn là một nhân chứng sống của lịch sử. Mỗi lần con cháu trong nhà về thăm hỏi, nhắc lại chuyện xưa, ánh mắt chú vẫn ánh lên niềm tự hào của một người lính đã góp sức giải phóng quê hương ngay trên chính mảnh đất mình từng chứng kiến cảnh đau thương.
Với tôi, đó không chỉ là một trang sử, mà còn là ký ức được truyền lại trong chính gia đình mình - càng thôi thúc tôi viết nên những dòng này để tri ân những người đã hy sinh và góp phần gìn giữ ký ức lịch sử cho các thế hệ hôm nay.
Nhiều năm sau ngày giải phóng, để ghi nhớ công lao của cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã ngã xuống, được sự quan tâm của Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Phù Cừ cùng tấm lòng của nhân dân gần xa, từ năm 2009 khu di tích được đầu tư tu bổ, tôn tạo, xây dựng mới ngôi đền tưởng niệm khang trang, trang nghiêm trên diện tích gần 3.000m², nằm ngay bên gốc đa lịch sử.
Năm 2015, Địa điểm Cây đa và Đền La Tiến chính thức được xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia; lễ đón Bằng xếp hạng được tổ chức trọng thể ngày 24/3/2016. Cuối năm ấy, tại di tích diễn ra đêm giao lưu nghệ thuật “Lời thề La Tiến”, nhân dịp kỷ niệm 185 năm thành lập tỉnh Hưng Yên và 75 năm thành lập Đảng bộ tỉnh.
Những dấu mốc ấy cho thấy sự quan tâm của các cấp, các ngành và nhân dân đối với việc gìn giữ, phát huy giá trị của một địa chỉ đỏ, nơi lưu giữ những ký ức không thể phai mờ về cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do của dân tộc.

Đồng chí Nguyễn Thị Doan, nguyên Phó Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, cùng các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hưng Yên và xã Tống Trân dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Bia căm thù, thuộc Khu di tích Cây đa và đền La Tiến.
Từ ngày 1/7/2025, thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, ba xã Tam Đa, Nguyên Hòa và Tống Trân hợp nhất thành xã Tống Trân mới. Từ đây, Cây đa và Đền La Tiến trở thành một phần quan trọng trong không gian lịch sử, văn hóa chung của quê hương Tống Trân, cùng với Đền Tống Trân thờ Lưỡng quốc Trạng nguyên và nhiều di sản văn hóa - lịch sử khác trên mảnh đất giàu truyền thống hiếu học, yêu nước và cách mạng.
Sự quan tâm của Đảng, Nhà nước qua các thời kỳ
Không phải ngẫu nhiên mà Cây đa và Đền La Tiến qua nhiều thập kỷ luôn nhận được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân.
Ngày 24/3/2016, lãnh đạo tỉnh đã về dự và trao Bằng xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia cho Đảng bộ và nhân dân xã Nguyên Hòa, đồng thời đề nghị các cấp, các ngành tiếp tục phát huy giá trị lịch sử của di tích, thể hiện sự tri ân đối với các đồng chí, đồng bào đã anh dũng hy sinh.
Một dấu mốc đáng nhớ khác là sáng 29/3/2017, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Hưng Yên, UBND tỉnh phối hợp với Báo Quân đội nhân dân và Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học cấp tỉnh với chủ đề “Di tích lịch sử Quốc gia Cây đa và Đền La Tiến - Biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng”, nhân kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, 70 năm Ngày truyền thống lực lượng vũ trang tỉnh và 63 năm Ngày giải phóng bốt La Tiến.
Hội thảo quy tụ gần 40 tham luận của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử, nhân chứng và đại biểu các cơ quan Trung ương, Quân khu 3, tỉnh Hưng Yên. Trước giờ khai mạc, đoàn đại biểu đã về dâng hương tại khu di tích, tưởng nhớ những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ngày 23/7/2022, hướng tới kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên cùng lãnh đạo các sở, ngành và huyện Phù Cừ tiếp tục về dâng hương, dâng hoa tại Di tích lịch sử Quốc gia Địa điểm Cây đa và Đền La Tiến, tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ.
Cùng với đó, hoạt động dâng hương, tưởng niệm được duy trì hằng năm; công tác quy hoạch, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích từng bước được quan tâm.
Sự quan tâm ấy không chỉ thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, mà còn góp phần đưa giá trị của di tích trở thành một nguồn lực tinh thần trong giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.
“Thế trận lòng dân” - mạch nguồn xuyên suốt lịch sử dân tộc
Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, sức mạnh của nhân dân luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Từ thực tiễn lịch sử ấy, Đảng ta luôn coi trọng việc phát huy sức mạnh của nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc.
“Thế trận lòng dân” là một nội dung quan trọng trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân. Theo quan điểm của Đảng và các tài liệu quốc phòng, xây dựng “thế trận lòng dân” là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng và cả hệ thống chính trị; cốt lõi là củng cố niềm tin, sự đồng thuận, tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm của nhân dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định rõ yêu cầu “xây dựng và phát huy mạnh mẽ ‘thế trận lòng dân’ trong nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân”, gắn với xây dựng, củng cố vững chắc thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân.
Nhìn lại chặng đường cách mạng của dân tộc, có thể thấy ở đâu nhân dân được tập hợp, đoàn kết, chăm lo và phát huy vai trò làm chủ, ở đó sức mạnh cộng đồng được khơi dậy. Những hy sinh của các thế hệ cha anh tại La Tiến vì thế không chỉ là những trang sử đau thương, mà còn để lại những bài học sâu sắc về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí độc lập, tự chủ và sức mạnh của nhân dân.
Cây đa La Tiến hôm nay vì vậy không chỉ là một chứng tích của chiến tranh. Đó còn là nơi để các thế hệ hôm nay nhìn lại quá khứ, hiểu hơn giá trị của hòa bình, độc lập, tự do và thêm trân trọng trách nhiệm xây dựng quê hương, đất nước.
Từ tiếng trống Tiền Hải đến gốc đa La Tiến
Điều đặc biệt là, bến phà La Tiến năm xưa từng là ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình, ngăn cách bởi dòng sông Luộc. Nay, sau khi hai tỉnh hợp nhất, dòng sông ấy không còn là đường phân chia địa giới hành chính, mà trở thành sợi dây kết nối những miền quê có chung truyền thống yêu nước và cách mạng.
Bên kia sông, ở Tiền Hải - Thái Bình cũ - sáng ngày 14/10/1930, tiếng trống từ đình Nho Lâm hòa cùng tiếng trống Thanh Giám, Đông Cao vang lên, thúc giục hàng nghìn nông dân trong vùng xuống đường, giương cao cờ đỏ búa liềm, đấu tranh đòi giảm sưu thuế, chống áp bức, bóc lột.
Thực dân Pháp đã đàn áp phong trào. 40 đảng viên bị bắt, bị kết án tổng cộng tới 225 năm tù. Nhưng tinh thần đấu tranh của người dân Tiền Hải đã trở thành một dấu son trong lịch sử cách mạng của quê hương, góp phần làm nên truyền thống yêu nước, cách mạng của vùng đất này.
Hai địa chỉ đỏ, cách nhau chỉ một con phà, cách nhau hai mươi năm lịch sử - một bên là tiếng trống của những người nông dân đứng lên đấu tranh trong buổi đầu của phong trào cách mạng, một bên là máu xương của cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đổ xuống trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp - cùng gợi nhắc về một giá trị xuyên suốt: sức mạnh của nhân dân và tinh thần đoàn kết vì mục tiêu chung.
Ngày hôm nay, khi Cây đa La Tiến và mảnh đất Tiền Hải cùng thuộc một tỉnh Hưng Yên, những giá trị lịch sử ấy càng có thêm điều kiện để được kết nối, gìn giữ và phát huy trong một không gian phát triển mới.
Bước vào kỷ nguyên mới
Mạch nguồn ấy tiếp tục được kế thừa và bồi đắp trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, diễn ra từ ngày 19 đến 23/1/2026 tại Thủ đô Hà Nội, mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước. Trong những định hướng lớn được xác định, việc phát huy sức mạnh nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh và tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân tiếp tục có ý nghĩa quan trọng.
Từ những bài học lịch sử của tiếng trống Tiền Hải năm 1930, của cây đa La Tiến những năm 1950-1954, đến khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc hôm nay, một sợi chỉ đỏ vẫn được nối dài: sức mạnh của cách mạng bắt nguồn từ nhân dân; niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân là nền tảng quan trọng để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Điều đó đặt ra yêu cầu đối với mỗi cán bộ, đảng viên và các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở phải thường xuyên gần dân, lắng nghe nhân dân, chăm lo đời sống nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; từ những việc làm cụ thể, thiết thực không ngừng củng cố niềm tin, tăng cường đồng thuận xã hội và xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc ngay từ cơ sở.
Tiếp nối mạch nguồn nơi quê hương Tống Trân
Là những người lính Cụ Hồ, dù đã rời quân ngũ trở về với đời thường, cán bộ, hội viên Hội Cựu chiến binh xã Tống Trân luôn ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ và phát huy những giá trị lịch sử quý báu của quê hương.
Mỗi dịp lễ, Tết, đặc biệt là Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 hằng năm, cán bộ, hội viên Hội Cựu chiến binh lại cùng các thầy cô giáo, học sinh trên địa bàn về dâng hương tại Cây đa và Đền La Tiến, kể cho thế hệ trẻ nghe câu chuyện về chị Trần Thị Khang, về những người mẹ, người chị, người anh đã ngã xuống dưới gốc đa năm xưa để đất nước có được hòa bình hôm nay.
Các hội viên Hội Cựu chiến binh xã Tống Trân dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Bia căm thù, thuộc Khu di tích Cây đa và đền La Tiến.
Những hoạt động tưởng chừng nhỏ bé ấy - một buổi về nguồn, một nén hương thắp lên trước anh linh các liệt sĩ, một câu chuyện được kể lại cho thế hệ trẻ - lại góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng và đất nước.
Đó cũng là cách Hội Cựu chiến binh xã Tống Trân, cùng với Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên và các tổ chức chính trị - xã hội khác trên địa bàn, tham gia giáo dục truyền thống, xây dựng đời sống văn hóa, góp phần xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở và củng cố sự đồng thuận trong nhân dân.
Đứng dưới tán đa La Tiến hôm nay, nghe tiếng lá rì rào trong gió, nhìn dòng sông Luộc chảy hiền hòa nối liền đôi bờ Hưng Yên - Thái Bình cũ, chúng tôi càng thấm thía rằng: giữ gìn một di tích không chỉ là giữ gìn một chứng tích lịch sử, mà còn là giữ gìn ký ức, truyền thống và những giá trị tinh thần mà các thế hệ cha anh đã vun đắp bằng mồ hôi, máu xương.
Đó là trách nhiệm của hôm nay đối với quá khứ và cũng là cách chuẩn bị hành trang tinh thần cho tương lai. Khi những câu chuyện lịch sử được trao truyền, khi đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” được thực hiện bằng những việc làm cụ thể, khi niềm tin và sự đồng thuận trong nhân dân không ngừng được củng cố, mạch nguồn sức mạnh của quê hương sẽ tiếp tục được nối dài.
Với những người lính Cụ Hồ hôm nay, dù tuổi đã cao, tóc đã bạc, nhiệm vụ ấy vẫn còn nguyên giá trị: góp sức xây dựng quê hương, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ và cùng nhân dân vun đắp niềm tin, đoàn kết, đồng thuận.
Để từ cây đa La Tiến - một chứng nhân của lịch sử - mạch nguồn sức mạnh nhân dân tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và trao truyền cho các thế hệ mai sau trên quê hương Tống Trân.
